برای شروع شکایت از جرم کلاهبرداری ، نخستین گام تنظیم شکواییه است.
شکواییه که توسط وکیل کلاهبرداری و پس از مشورت با شاکی آماده می شود، باید تمام جزئیات ضروری پرونده را شامل شود.
پس از تکمیل شکواییه، باید آن را در دفتر خدمات قضایی ثبت کنید و اگر وکیل کلاهبرداری دارید، او برای شما از طریق کارتابل خود ثبت می کند.
امروزه کلاهبرداری در به روش های گوناگونی رخ می دهد. از جمله رایج ترین آنها می توان به کلاهبرداری از طریق پیامک، تراکنش های بانکی، کلاهبرداری اینترنتی و معاملات خودرو اشاره کرد.
تعریف جرم کلاهبرداری
وقتی از کلاهبرداری صحبت می کنیم، منظور هر نوع فریبکاری برای گرفتن مال دیگران است.
اما در قانون اینگونه آمده که : کلاهبردار کسی است که با نیت فریبکارانه و استفاده از روش های متقلبانه، مال دیگران را تصاحب می کند. برخی از این روش ها عبارتند از :
- ساختن شرکت ها و موسسات خیالی برای فریب مردم
- ایجاد ترس در مردم با خبرهای دروغین درباره اتفاقات بد
- استفاده از نام و عنوان ساختگی
- ادعای دروغین درباره داشتن اختیارات یا اموال
- دادن وعده های دروغین و امیدهای واهی به مردم
اگر کسی قربانی چنین اعمالی شد، می تواند با مراجعه به مراجع قانونی، شکایت کیفری خود را ثبت کند. همچنین اگر به شما ضرر مالی وارد شده می تواند آن را مطالبه کنید که سایت زیر در مورد این موضوع کامل به آن پرداخته است :
avadadyar.com/خسارت-ناشی-از-کلاهبرداری/
عناصر تشکیل دهنده جرم کلاهبرداری
برای اینکه عملی را بتوان کلاهبرداری نامید، باید سه عنصر اساسی در آن باشد که :
عنصر قانونی
طبق ماده 1 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری، هرگونه فریبکاری که منجر به تصاحب اموال دیگران شود، کلاهبرداری است. برای مثال، اگر شخصی با جعل هویت یک شرکت معتبر و ارائه اسناد ساختگی، اموال دیگران را تصاحب کند، مرتکب کلاهبرداری شده است.
عنصر مادی
این عنصر به رفتار فیزیکی مجرمانه اشاره دارد و دو شرط اصلی دارد:
- انجام عمل متقلبانه (مانند پوشیدن لباس نیروی انتظامی برای فریب دیگران)
- ناآگاهی قربانی از تقلبی بودن ادعاها و مدارک
عنصر معنوی
کلاهبردار باید با آگاهی کامل و قصد فریب عمل کرده باشد. صرف اشتباه یا سهل انگاری کافی نیست؛ باید ثابت شود که متهم عامدانه قصد فریب و تصاحب اموال دیگران را داشته است.
اثبات جرم کلاهبرداری
برای اینکه دادگاه رای به وقوع جرم کلاهبرداری دهد، چهار شرط برای اثبات جرم کلاهبرداری نیاز است :
تصاحب مال دیگران
صرف فریبکاری کافی نیست؛ باید مالی از شخص شاکی گرفته شده باشد. مثال این موضوع زمانی است که شخصی با تظاهر به فقر، طلبکار را به بخشیدن بدهی اش متقاعد می کند. در این حالت، چون مالی تصاحب نشده و فقط بدهی بخشیده شده، کلاهبرداری محسوب نمی شود.
استفاده از روش های فریبکارانه
دادگاه باید احراز کند که متهم از روش های متقلبانه برای فریب استفاده کرده است. مثلا پوشیدن لباس مأموران دولتی یا استفاده از اسناد جعلی برای فریب دیگران.
فریب خوردن قربانی
باید ثابت شود که قربانی واقعاً فریب خورده است. اگر شخص از تقلبی بودن ادعاها یا اسناد آگاه بوده و با این حال مال خود را در اختیار متهم قرار داده، کلاهبرداری محقق نشده است.
مالکیت غیر
مال مورد نظر باید متعلق به شخصی غیر از متهم باشد. اگر کسی مال خودش را که نزد دیگری است با فریب پس بگیرد، این عمل کلاهبرداری محسوب نمی شود.
مجازات جرم کلاهبرداری
قانون برای کلاهبرداری، بسته به نوع آن، مجازات ها متغیر است
در کلاهبرداری ساده، مجرم باید :
- استرداد کامل اموال به مالک اصلی
- پرداخت جریمه نقدی معادل ارزش اموال کلاهبرداری شده
- تحمل حبس از یک تا هفت سال
در کلاهبرداری مشدد :
- بازگرداندن تمام اموال به صاحب آن
- پرداخت جریمه نقدی برابر با مبلغ کلاهبرداری
- حبس از دو تا ده سال
- محرومیت دائم از خدمات دولتی برای کارمندان دولت
مراحل شکایت از کلاهبردار
گام اول: تنظیم شکواییه یا دادخواست اگر حقوقی است
.شاکی باید مشخصات کامل خود و جزئیات کلاهبرداری را در قالب یک شکواییه قانونی بنویسد. همچنین لازم است هزینه دادرسی را با خرید و ابطال تمبر قضایی پرداخت نماید.
گام دوم: انتخاب دادسرای صالح
شکواییه باید به دادسرای مربوطه ارسال شود. اولویت با این ترتیب است:
- دادسرای محل وقوع کلاهبرداری
- دادسرای محلی که جرم در آنجا کشف شده
- دادسرای محل دستگیری متهم
- دادسرای محل سکونت متهم
گام سوم: ارجاع پرونده
پس از ارائه شکواییه، معاونت ارجاع دادسرا پرونده را بررسی می کند. سپس بر اساس نوع پرونده، آن را به مراجع مربوطه مانند کلانتری، پلیس آگاهی یا شعب بازپرسی و دادیاری ارسال می کند تا مدارک و شواهد تکمیل شود.
گام چهارم: تشکیل جلسه رسیدگی
پس از تکمیل مدارک، دادسرا زمان رسیدگی را تعیین می کند. برای این جلسه که با حضور طرفین دعوا برگزار می شود، اخطاریه صادر می شود.
گام پنجم: صدور کیفرخواست و رسیدگی نهایی
بازپرس یا دادیار پس از بررسی پرونده و تکمیل آن، کیفرخواست صادر می کند. سپس پرونده برای بررسی نهایی و صدور حکم به دادگاه ارسال می شود.
مواردی که در شکواییه باید درج شود
تنظیم شکواییه کلاهبرداری نیازمند دقت و رعایت اصول قانونی است. در ادامه، مراحل تنظیم یک شکواییه خوب و کامل را بررسی می کنیم:
درج مشخصات متهم
در ابتدای شکواییه باید اطلاعات کامل هویتی متهم را ذکر کنید:
- نام و نام خانوادگی
- نام پدر
- شغل
- سایر مشخصات شناسایی کننده
تعیین موضوع شکایت
عنوان دقیق موضوع شکایت باید متناسب با نوع کلاهبرداری انتخاب شود. برای مثال:
- در کلاهبرداری معمولی: “کلاهبرداری و تصاحب مال غیر”
- در فروش مال غیر: “انتقال و فروش مال غیر بدون مجوز قانونی”
ارائه مدارک و مستندات ، مدارک مثبته شکایت را ضمیمه کنید، مانند:
- پرینت گردش حساب بانکی
- گواهی شهود
- هرگونه سند مرتبط با کلاهبرداری
شرح واقعه
در این بخش باید:
- چگونگی وقوع کلاهبرداری را مختصر و مفید توضیح دهید
- دلایل خود را به روشنی بیان کنید
- به قوانین مربوطه (مثل ماده 1 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری) استناد کنید
سخن پایانی
در این مقاله، ما به طور جامع درباره کلاهبرداری، انواع آن، روش های قانونی شکایت کیفری و مراحل پیگیری صحبت کردیم. اما یک نکته مهم را باید همیشه به خاطر داشته باشید:
پیگیری پرونده های کلاهبرداری نیازمند دانش تخصصی حقوقی است. برای موفقیت در این مسیر، مشورت با وکیل کیفری که تجربه کافی در این زمینه دارد، ضروری است. این کار به شما کمک می کند:
- از حقوق قانونی خود به درستی دفاع کنید
- مراحل قانونی را بدون اشتباه طی کنید
- شانس موفقیت پرونده تان را افزایش دهید
- از اتلاف وقت و هزینه جلوگیری کنید
